WikiShqip

Posts

Çfarë është Ligji? Përkufizimi

- October 31, 2020

LIGJ m. 1. Normë, rregull që vendoset nga organi më i lartë i pushtetit shtetëror dhe që është e detyrueshme për të gjithë organet shtetërore dhe për të gjithë shtetasit. Ligjet e shtetit. Ligji mbi zgjedhjet. Njohja e ligjeve. Zbatimi i ligjit. Sipas ligjeve në fuqi. Është vendosur me ligj. Është në përputhje (në pajtim) me ligjin. Është jashtë ligjit nuk është në pajtim me ligjet; nuk mbrohet nga ligjet në fuqi; nuk e lejon ligji. 2. Rregull, normë që e pranojnë dhe e zbatojnë të gjithë si diçka të përgjithshme a të detyrueshme. Ligjet e mirësjelljes. Ligje të pashkruara. I tillë ishte ligji i luftës. Veprojnë sipas ligjeve të xhunglës. 3. filoz. Lidhje e brendshme, e qenësishme dhe e domosdoshme ndërmjet sendeve e dukurive të natyrës e të shoqërisë, që përcakton zhvillimin e tyre dhe e bën procesin botëror një të tërë të vetme. Ligjet e përgjithshme (e veçanta). Ligjet e zhvillimit të natyrës e të shoqërisë. Ligji i zhvillimit objektiv. Ligjet e lëvizjes. 4. spec. Përgjithësim që nx...

Çfarë është Vektori? Përkufizimi

- October 31, 2020

VEKTOR m. mat. fiz. Segment që ka një drejtim dhe kah të caktuar; madhësi, që përveç vlerës numerike, ka edhe një drejtim dhe kah të caktuar në hapësirë. Vektorë paralelë. Vektori i shpejtësisë. Kahu i vektorit. Koordinatat e vektorit.

Çfarë është Matematika? Përkufizimi

- October 31, 2020

MATEMATIKË f. 1. Shkenca që studion madhësitë, raportet sasiore dhe format hapësinore (aritmetika, algjebra, gjeometria etj.). Matematika e thjeshtë (e lartë). Matematika e zbatuar (teorike). 2. Lëndë mësimore që jep njohuritë e nevojshme të kësaj shkence në shkollë; bised. teksti që përmban këto njohuri. Mësuesi i matematikës. Programi i matematikës. Katedra e matematikës. Dha matematikën. Bleu «Matematikën».

Çfarë është Kimia? Përkufizimi

- October 31, 2020

KIMI f. 1. Shkenca që studion përbërjen e ndërtimin e lëndëve, vetitë e tyre dhe shndërrimin e tyre në një lëndë tjetër. Kimia organike (inorganike). Kimia e përgjithshme. Kimia bërthamore. Kimia analitike. Metodat e kimisë. 2. Përbërja cilësore, kimike e një lënde. Kimia e naftës. 3. Lëndë mësimore që jep njohuritë e nevojshme të kësaj shkence në shkollë; bised. teksti që përmban këto njohuri. Mësuesi i kimisë. Doli kimia e re. Mori dhjetë në kimi.

Çfarë është Epilepsia?

- October 31, 2020

EPILEPSI f. mjek. Sëmundje e rëndë nervore që shfaqet me kriza të herëpashershme e të papritura, gjatë të cilave i sëmuri përpëlitet e nxjerr shkumë nga goja dhe humbet plotësisht a pjesërisht vetëdijen; sëmundja e tokës, punëhera. I ra epilepsia.

Çfarë është Kultura? Përkufizimi

- October 31, 2020

KULTURË f. Tërësia e arritjeve të një populli dhe të gjithë njerëzit, në zhvillimin shoqëroi e mendor; shkalla e këtyre arritjeve dhe e këtij zhvillimi në një etapë të caktuar; fusha e zhvillimit shoqëror që përfshin krijimtarinë e gjithanshme në gjuhë, në art, në letërsi, në shkencë dhe në tërë jetën shpirtërore. Kultura kombëtare. Kultura shqiptare. Kultura popullore. Kultura e lashtë (mesjetare). Shkalla e zhvillimit që ka arritur një popull, një grup shoqëror a një njeri në një fushë të caktuar të veprimtarisë. Kultura shëndetësore. Kultura muzikore. Kultura gjuhësore (e gjuhës). Tërësia e njohurive dhe e shprehive të sjelljes a të edukatës që përvetësuar a e përvetëson një njeri në shkollë ose në jetë; zhvillimi i veprimtarisë kulturore e artistike. Njeri me kulturë. Ka kulturë të madhe. bujq. Puna që bëhet për rritjen e bimëve, të pemëve etj., kultivim; bimë a pemë që kultivohet. Kulturat pranverore. Kulturat perimore (bishtajore, vajore, drufrutore). Kultura e grurit (e mis...

Çfarë është Miti? Përkufizimi

- October 31, 2020

mit m. Lloj i veçantë i krijimtarisë gojore popullore - rrëfenjë për qenie të mbinatyrshme, për heronj legjendarë, për ngjarje e dukuri të çuditshme, ku pasqyrohen parafytyrimet primitive të njerëzve për prejardhjen e botës e të jetës mbi tokë, për natyrën dhe shoqërinë; rrëfenjë e trilluar, për diçka që nuk ka qenë e nuk është në të vërtetë, përrallë, legjendë. Mitet e vjetëra. Miti i Anteut. Miti i Prometeut. Miti i amazonave. Miti i Krishtit. Miti i Diellit. Miti i zjarrit. Miti i ringjalljes së hyjnive. Miti i parajsës (i ferrit). Diçka që shtrembërohet me qëllim e paraqitet krejt ndryshe nga ç'është, duke i veshur një petk të rremë legjendar a përrallor. Miti i pathyeshmërisë së ushtrisë hitleriane.

Çfarë është Përralla? Përkufizimi

- October 31, 2020

PËRRALLË f. 1. Një nga llojet më të njohura të krijimtarisë gojore popullore, që ka formën e një tregimi, zakonisht me përmbajtje fantastike e me personazhe të trilluara nga bota e njerëzve, e kafshëve dhe e forcave të mbinatyrshme, rrëfenjë popullore; tregim i shkurtër i shkruar në këtë frymë e me mjete të tilla. Përrallat popullore shqiptare. Përrallë e bukur (tërheqëse). Përralla me kafshë. Përrallat e gjyshit (e gjyshes). Në botën e përrallave. U tregonte përralla fëmijëve. Ka shkruar një libër me përralla. Duket (ndodhi) si në përrallë. 2. bised. Fjalë të kota e pa asgjë të vërtetë; diçka e trilluar, gënjeshtër, gjepur. Përralla me mbret gjepura, dokrra; premtime të kota. Na shet përralla. S'u besojmë atyre përrallave. Hodhën poshtë përrallën e pathyeshmërisë së armikut. Përralla me mbret mospërf. shih te MBRET, ~I. U bë përrallë diçka është përsëritur shumë diçka; është folur shumë për diçka që nuk është realizuar. U bë përralla e botës dikush i doli nami i keq për diçka, mba...

Çfarë është Relievi? Përkufizimi

- April 19, 2019

Relievi është tërësia e pamjes së formave të sipërfaqës tokësore. Relievi përbëhet nga tërësia e të ngriturave dhe e të ulurave në sipërfaqen e tokës, pamja e sipërfaqes së tokës me male, kodra dhe me ultësira e lugina; paraqitja e zvogëluar e sipërfaqes së tokës me të ngriturat dhe të ulurat. Reliev malor. Reliev i thyer (i ngritur, i lartë). Reliev akullnajor. Relievi i Tokës. Relievi i Shqipërisë. Harta e relievit.

Çfarë është Ditari? Përkufizimi

- April 19, 2019

1. Tërësia e shënimeve të përditshme a të kohëpaskohshme, që mbahen për ngjarje nga jeta vetjake ose nga jeta e një kolektivi; shënime për vëzhgimet që bëhen ose për përfundimet që arrihen gjatë ditës në një ekspeditë studimi, në një eksperimentim shkencor, në një udhëtim të gjatë etj.; fletorja a blloku ku mbahen këto shënime. Ditari partizan. Ditari i kujtimeve (i ngjarjeve). Ditari i vrojtimit. Ditari i punës (i luftës). Ditari i anijes. Ditari i udhëtimit. Fletët e ditarit. Pjesë nga ditari. Mbaj ditar. Shënoj në ditar. 2. let. Vepër letrare a pjesë e saj, e shkruar në trajtë shënimesh të tilla. 3. Tërësia e shënimeve që bën mësuesi ose një punonjës në planin ditor të punës së vet; plani ditor i punës së dikujt; fletorja a blloku ku shënohet ky plan; fletore a regjistër ku shënohen emrat e nxënësve të një klase në shkollë, temat e mësimit, detyrat që u jepen nxënësve, vlerësimet e mësuesit etj. Ditari i shkollës (i mësuesit). Ditari i llogarisë. Ditari i veprimeve luftarake.

Çfarë është Demografia? Përkufizimi

- April 19, 2019

Degë e statistikës që studion shpërndarjen gjeografike, përbërjen dhe shtimin e popullsisë ose të grupeve të veçanta shoqërore; studimi statistikor i përbërjes së popullsisë dhe i ndryshimeve në gjirin e saj.

Çfarë është Rrethanori? Përkufizimi, Llojet

- April 19, 2019

Rrethanori është gjymtyrë e dytë e fjalisë, që tregon rrethanat në të cilat kryhet veprimi. Rrethana që tregon përcakton (kohë, mënyrë, vend, sasi, shkak, qëllim.) tregon dhe llojin e tij. Gjendet me pyetjet: kur?, ku?, pse?, si?, sa?, përse?. Rrethanori zakonisht qëndron pas foljes ose kallëzuesit por ka raste kur edhe para foljes ose kallëzuesit.

Çfarë është Semiotika? Përkufizimi

- April 19, 2019

Semiotika paraqet teorin mbi simbolet, shenjat dhe sinjalet. Sinjali është një ngjarje me përmasa fizike, të cilën e dërgon ndonjë burim i sinjaleve, ndërsa marrësi i tij e interpreton. Sinjalet shprehen me anë të simboleve dhe shenjave dhe mund të janë: Sinjale hapsinore Sinjale kohore Sinjale të kombinuara

Çfarë është Diagnoza? Përkufizimi

- April 19, 2019

1. mjek. Përcaktimi i sëmundjes së dikujt nga mjeku. I bëri (i përcaktoi) diagnozën. Çfarë diagnoze ka? 2. fig. libr. Njohja e thelbit dhe e shkaqeve të një gjendjeje a të një dukurie shoqërore sipas shenjave që shfaq.

Çfarë është Aliazhi? Përkifizimi

- April 19, 2019

Fjalën Aliazh mund ta ndeshim shpesh në lëndën e kimisë. Aliazhi është një përzierje që del nga shkrirja së bashku e dy ose e disa metaleve; lidhje. Aliazh i fortë (special). Aliazhet e hekurit (e bakrit).

Çfarë është Novela? Përkufizimi

- April 19, 2019

Novela është një tregim i gjatë, që përshkruan një ngjarje nga jeta; një lloj tregimi më i shkurtër se romani. Në novelë kemi gërshetime të elementeve reale me ato fantastike, kjo e bën atë të ngjashme me përrallën. Tek novela shohim mbizotërim të rrëfimit të autorit në raport me dialogun.

Çfarë është Infeksioni? Përkufizimi

- April 19, 2019

Infeksioni vjen si pasoje e kontaktit me mikrobe ose baktere të cilat shkaktojnë sëmundje. Infeksioni mund të preki pjesë të ndryshme të trupit (dorë, këmbë, vesh etj). Infeksionet nuk prekin vetëm njerëzit por edhe kafshët e bimët.

Çfarë është Dezinfektimi? Përkufizimi

- April 19, 2019

Dezifektimi ka të bëjë me shkatërrimin e mikroorganizmave. 1. Veprimi sipas kuptimeve të foljeve DEZINFEKTOJ, DEZINFEKTOHEM. Dezinfektimi i plagës. Dezinfektimi i rrobave. Dezinfektimi i farës. Dezinfektimi i armëve. Pompë dezinfektimi. Dhoma e dezinfektimit. Bën dezinfektimin. 2. Mënyra dhe mjetet që përdoren për të dezinfektuar diçka. Dezinfektim kimik. Dezinfektim i njomë (i thatë).

Çfarë është Sublimimi? Përkufizimi

- April 19, 2019

Kur një lëndë kalon nga gjëndja e gaztë në të ngurtë pa kaluar më parë në gjëndjen e lëngët, quhet Sublimim. Për më shumë informacione rreth gjendjeve agregate dhe sublimimit kliko këtu

Çfarë është Udhëpërshkrimi? Përkufizimi

- April 19, 2019

Udhëpërshkrimi është ndërthurja e shkrimit publicistik me shkrimin letrar. Nga vetë emri autori flet për një udhëtim. Autori përveç se sjell përshkrime objektive të atyre që sheh, fakte apo dokumenta ai gjithashtu mundohet t'a bejë përshkrimin tërheqës për lexuesin duke e njohur kete te fundit me vende të reja dhe zakone.